Falsafah di Sebalik Bidalan: Ketaatan dan Nilai Kepimpinan Adat Perpatih

Bidalan adat merupakan cermin budi dan panduan hidup bagi masyarakat Minangkabau serta pengamal Adat Perpatih. Salah satu bait yang begitu sarat dengan keindahan bahasa dan kedalaman falsafah ialah:

“Diimbau datang, dipanggil tiba,

Disuruh pergi, ditegah berhenti.”

Secara harfiah, ungkapan ini menggambarkan watak seorang anak buah atau pengikut yang mempunyai kepatuhan, kesetiaan, dan ketaatan yang mutlak terhadap institusi kepimpinan adat—daripada Ibu Soko, Buapak, Ketua Perut, sehinggalah ke peringkat Datuk Lembaga dan Undang.

Baris pertama, “Diimbau datang, dipanggil tiba”, membawa mesej tentang keprihatinan dan kesediaan. Seorang anak suku yang beradat tidak akan bertangguh apabila khidmatnya diperlukan. Sama ada diimbau (dipanggil dari jauh atau secara halus) mahupun dipanggil secara rasmi, beliau sentiasa bersiap sedia untuk hadir menghulurkan tenaga, menyumbang idea, dan berdiri di belakang sukunya.

Manakala baris kedua, “Disuruh pergi, ditegah berhenti”, pula menekankan aspek disiplin, kecekalan, dan akauntabiliti dalam melaksanakan amanah. Apabila diberi arahan atau tugas oleh pemimpin adat, tugas itu dilaksanakan dengan bersungguh-sungguh tanpa berputus asa atau berhenti separuh jalan, melainkan atas arahan serta tatacara yang ditetapkan.

Secara keseluruhannya, ungkapan ini bukan sekadar mengenai ketaatan melenyapkan suara peribadi, sebaliknya ia melambangkan keharmonisan dan ketertiban sistem kemasyarakatan. Dalam Adat Perpatih, kepatuhan anak buah dibalas dengan keadilan dan perlindungan daripada pemimpin. Falsafah inilah yang menjadi tiang seri keutuhan suku, memelihara muafakat, serta memastikan warisan adat terus subur dan mekar zaman-berzaman.

Mengekalkan Warisan Adat Perpatih: Pelantikan Buapak Suku Mungka Segamat Mukim Nyalas

Hari ini, saya berkesempatan menghadiri satu perjumpaan yang amat bermakna dan penuh dengan nilai tradisi, iaitu Mesyuarat Pelantikan Buapak Suku Mungka Segamat. Majlis yang berlangsung dalam suasana persaudaraan yang erat ini telah diadakan di kediaman Ibu Soko Mungka Segamat, Bonda Rashidah, di Kampung Gapis, Nyalas, Melaka.

 

Sebagai latar belakang, Suku Mungka Segamat merupakan sebahagian penting daripada struktur Adat Perpatih di Mukim Nyalas yang dikawal selia dengan cermat oleh Lembaga Adat. Kerusi kepimpinan Buapak bagi suku ini telah sekian lama kosong berikutan pemergian Almarhum Alias bin Yusof, yang sebelum ini berbakti selaku Buapak suku tersebut.

 

Dalam hierarki dan tata cara Adat Perpatih Mukim Nyalas, proses pemilihan Buapak dilakukan menerusi musyawarah dan persepakatan. Seorang Buapak akan dilantik oleh Ibu Soko dengan mendapat persetujuan mutlak daripada Ketua Perut serta anak-anak suku yang lain. Buapak memegang amanah besar untuk mewakili suku, menguruskan hal ehwal anak-anak suku, serta menjaga maruah dan nama baik suku tersebut.

 

Alhamdulillah, hasil mesyuarat tersebut telah mencapai kata sepakat secara bulat suara untuk melantik Haji Shukor selaku Buapak Suku Mungka Segamat yang baharu. Sebagai langkah berikutnya, Majlis Berkhojan bakal dilaksanakan tidak lama lagi sebagai tanda pengesahan rasmi pelantikan beliau di dalam Lembaga Adat Perpatih Mukim Nyalas.

Semoga Adat Perpatih akan terus subur dan mekar di bumi Nyalas merentasi zaman.

Tak lekang dek panas,

Tak lapuk dek hujan.

Agama dijunjung,

Adat dikelek.

Semoga Allah SWT sentiasa mempermudahkan segala urusan kita semua.

Coretan oleh,

Diimbau datang, dipanggil tiba,

Disuruh pergi, ditegah berhenti.

yangFaqir

 

 

Menjaga Warisan Bangsa: Agama Dijunjung, Adat Dikelek

 

Menjaga Warisan Bangsa: Agama Dijunjung, Adat Dikelek

Warisan bangsa Melayu bukan sekadar warisan sejarah, malah asas jati diri yang menjadi pasak kekuatan kita. Dalam mendepani era modenisasi, usaha menjaga, melestarikan, dan memelihara keagungan warisan ini amat kritikal agar identiti bangsa tidak pupus dek zaman.

 

 

Teras terpenting dalam cara hidup seharian masyarakat Melayu ialah keimanan dan tauhid kepada Allah SWT. Pegangan teguh terhadap agama Islam menjadi acuan utama yang memandu setiap tingkah laku, budaya, dan pemikiran. Prinsip ini dizahirkan menerusi pegangan ikhlas: "Agama dijunjung, adat dikelek." Ia menegaskan bahawa ajaran Islam sentiasa diletakkan di tempat tertinggi, manakala adat budaya yang murni terus dipelihara selagi tidak bertentangan dengan syarak.

 

Dengan mengekalkan kesepaduan antara tauhid dan warisan tradisi, kita bukan sahaja memelihara maruah bangsa, malah membina generasi yang berakhlak mulia serta berdaulat. Melestarikan warisan ini adalah tanggungjawab bersama demi kelangsungan identiti dan martabat bangsa Melayu.

IDEA - SUHAIZAN HAJI NOH

JANAAN - AI 

Bengkel Hala Tuju dan Melestarikan Adat Perpatih Mukim Nyalas

 

LAPORAN PELAKSANAAN PROGRAM

Bengkel Hala Tuju dan Melestarikan Adat Perpatih Mukim Nyalas

27 Julai 2024

Bilik Mesyuarat Japerun Asahan , Nyalas Melaka

PERSATUAN PANCHA WARISAN MELAKA

 

TUJUAN

 

Tujuan bagi melaporkan pelaksanaan program dan laporan kewangan kepada JKKN Ringkasan pelaksanaan program yang dilaksanakan

 

TARIKH , MASA DAN TEMPAT

 

ü  Tarikh                          : 27 hb Julai 2024 / Sabtu

ü  Lokasi                                  : Bilik Mesyuarat Japerun Asahan , Melaka

ü  Tetamu                        : 52 orang

ü  Perasmi                       : YB Datuk Haji Fairul Nizam bin Roslan (ADUN Asahan)

 

PELAKSANAAN PROGRAM

Konsep Program

Program ini adalah berkisar kepada Lembaga Adat Perpatih yang selama ini diamalkan di Mukim Nyalas. Menyusuri sejarah dan membongkar kembali adat istiadat lama yang menjadi khazanah berharga untuk negeri Melaka 

Kaedah Pelaksanaan

Program dijalankan secara bersemuka dan dan perbincangan juga bertukar tukar pengetahuan dan pengalaman bersama moderator yang dilantik supaya memberi buah fikiran dan idea yang bernas untuk masa depan adat perpatih mukim Nyalas. 

Senaraikan Rakan Kerjasama

ü  Lembaga Adat Perpatih Mukim Nyalas

ü  Jabatan Kebudayaan dan Kesenian Negeri Melaka

ü  Pejabat ADUN Asahan (Japerun)

ATURCARA PROGRAM 

7.30 pagi           : Pendaftaran Peserta

8.00 pagi           : Sarapan

8.30 pagi           : Sessi Perkongsian 1

                            Tajuk : Adat Melayu Merentasi Zaman ,

                            Penceramah : Dato Nazri Kamal Al Bentan

10.00 pagi         : Sessi Perkongsian 2

                            Wacana Adat Perpatih Nusantara 

                            Moderator : Dato Nazri Kamal Al Bentan

                            Panel : Y.Bhg Dato' Raja Diraja Mej (B) Hj Bahaman bin Hj Harun ,
                            Orang Besar Undang , Undang Luak Rembau

11.30 pagi          : Sessi Perkongsian 3

                             Halatuju dan Matlamat        

12.00 tengahari  : Majlis Perasmian penutup

                             oleh YB Datuk Haji Fairul Nizam bin Roslan , Adun Asahan.

12.30 tengahari  : Sessi bergambar dan Jamuan makan

Senaraikan Nama Penceramah / Juri / Artis / Kumpulan

               - Dato Nazri Kamal Al Bentan

               - Y.Bhg Dato' Raja Diraja Mej (B) Hj Bahaman bin Hj Harun

JUMLAH PERINCIAN PESERTA 

Jantina		Umur				Pendidikan
Lelaki	Perempuan	0-20 Tahun	20-40 Tahun	40-60 Tahun	60-80 Tahun	Darjah 6	SPM	Dip	Ijazah
34	18	4	2	32	14	8	35	5	4

 

Secara Maya

ü  Tiada

Kelebihan , Kelemahan dan Cadangan Penambahbaikkan

ü  Kelebihan Program

ü  Mengekalkan adat istiadat warisan lama

ü  Memperkenalkan kembali adat yang kian dilupakan

ü  Menyusun kembali struktur adat perpatih di mukim Nyalas

Kelemahan Program

ü  Kurang peruntukan untuk memperkasakan lagi program dari segi akademik

ü  Memerlukan masa yang lama untuk menjalankan promosi / hebahan

ü  Tiada penyertaan dari akademik untuk memperluaskan skop adat ini.

Penambahbaikkan Program

ü  Program sebegini perlu diadakan secara tahunan

ü  Menambah peruntukan untuk mengadakan seminar dan forum

ü  Mempromosi program ini dan tidak hanya memikirkan Negeri Sembilan sahaja yang mengamalkan adat perpatih.

ASPIRASI WARISAN TANAH BERADAT MUKIM NYALAS

 

ASPIRASI WARISAN TANAH BERADAT MUKIM NYALAS

PERSATUAN PANCHA WARISAN MELAKA

DENGAN KERJASAMA

LEMBAGA ADAT PERPATIH MUKIM NYALAS

Negeri Berpagar Undang , Kampung Berpagar Pusaka , Adat Bersendi Hukum

Hukum Bersendi Kitabullah , Syarak Mengata , Adat Memakai

Kuat Adat Tak Gaduh Hukum , Kuat Hukum Tak Gaduh Adat

1.0 PENDAHULUAN

 Nama Program           : Aspirasi Warisan Tanah Beradat Mukim Nyalas

Anjuran                       : Persatuan Pancha Warisan Melaka

Kerjasama                   : Lembaga Adat Perpatih Mukim Nyalas

Lokasi                            : Tanah Lapang bersebelahan Balairaya Mantai , Nyalas 

ASPIRASI	Keinginan dan kehendak yang menjadi permulaan kepada program ini. Ini terbina daripada kesedaran dan pengetahuan berkaitan adat warisan yang perlu kita amalkan dan pertahankan kerana selama ini adat warisan menjadi benteng kepada jatidiri kepada sesebuah bangsa. Melayu itu sendiri akan lenyap sekiranya gagal untuk mengamalkan dan melestarikan adat sendiri. Dan inilah menjadi Aspirasi kepada hari yang penuh bersejarah ini.
WARISAN	Ini adalah asset yang terpenting kepada sesebuah bangsa. Juga merupakan DNA kepada bangsa tersebut. Ini juga membezakan antara sesebuah bangsa sebelum dunia dilanda tsunami peradaban seperti gelombang liberalisasi dan sekularime. Warisan ini lah yang perlu kita amalkan , wariskan dan pertahankan supaya melayu itu kenal jatidiri dan sayangkan negara , agama dan bangsa.
TANAH BERADAT MUKIM NYALAS	Menunjukkan adat perpatih telah lama bertapak di kawasan mukim nyalas dan sinonim dengan budaya masyarakat setempat.mempunya struktur masyarakat yang konkrit meliputi ajaran dan pengembangan Islam hinggalah kepada pembangunan infrastruktur dan ilmu pengentahuan.

 

Adat Perpatih masih lagi diamalkan sehingga kini di Mukim Nyalas bersusur galur daripada sejarah pembukaan mukim Nyalas pada 1600 an oleh Tok Gubah atau Abu Kassim yang berhijrah Bersama keluarga dan pengikutnya daripada Istana Pagar Ruyong Sumatera.

Adat PERPATIH mukim Nyalas mempunyai struktur pentadbiran yang diuruskan oleh Lembaga Adat Perpatih Mukim Nyalas. Di dalam Lembaga Adat Perpatih Mukim Nyalas diketuai oleh Seorang Penghulu Adat yang dipilh secara penggilirin dikalangan Buapak didalam mukim tersebut. Di dalam mukim Nyalas terdapat 7 suku yang diketuai oleh Buapak dan Ibu Soko iaitu :-

      ü  Suku Tiga Batu Belang

ü  Suku Tiga Batu Seniaga

ü  Suku Mungkal Bidara

ü  Suku Mungkal Segamat

ü  Suku Mungkal Komus

ü  Suku Tiga Batu Lubuk Kepong

ü  Suku Anak Melaka

ü  Suku Biduanda

Suku suku ini akan diketuai oleh Buapak dan Ibu Soko dan juga ketua perut.

Cuma suku Biduanda sahaja yang tidak mempunyai Buapak dan hanya ada ketua perut dan ibu Soko kerana suku ini bukan suku asal dari Nyalas.

 2.0  OBJEKTIF

 2.1  Memberi suntikan baru kepada pengamalan Adat Perpatih Mukim Nyalas dengan meneruskan amalan tradisi namun ditambah baik dengan penggunaan gajet dan media sosial.

2.2  Menyuburkan rasa minat dan tanggung jawab kepada anak anak adat supaya terus mengamalkan dan mewarisi adat perpatih ini.

2.3  Menerangkan dengan jelas kebaikan dan keperluan adat perpatih ini dalam kehidupan seharian dan merupakan amalan terbaik untuk memperkukuhkan silaturrahim dalam masyarakat / komuniti setempat.

2.4  Memelihara budaya setempat dengan memperkukuhkan jatidiri masyarakat demi kemajuan negara dalam acuan kita sendiri.

3.0 SASARAN

 3.1 Pengamalan ataupun penggunaan adat perpatih ini adalah melibatkan penduduk Mukim  

      Nyalas iaitu terbahagi kepada beberapa kampung :-

1. Kampung Mantai
2. Kampung Gapis
3. Kampung Melangkan
4. Kampung Nyalas
5. Kampung Baru Nyalas
6. Kampung Ayer Repat
7. Kampung Ayer Songsang
8. Kampung Gubah
9. Kampung Masjid Baru
10. Kampung Baru Meriang
11. Kampung Kampung Abbey
12. Kampung Pondok Batang
13. Taman Nyalas Baru
14. Taman Nyalas Permai
15. Rumah Awam Pondok Batang

 3.2 Juga melibatkan Kariah Masjid iaitu :-

 1. Masjid Al Kauthsar

- Surau Kampung Gapis

- Surau Kampung mantai

- Surau Kampung Melangkan

- Surau Taman Nyalas Permai

 2. Masjid Nurul HudA

- Surau Kampung Gubah

- Surau Kampung Abbey

- Surau Kampung Pondok Batang

- Surau Kampung Meriang

 4.0 BILANGAN PENDUDUK MUKIM NYALAS 

BIL	JPKK	KAMPUNG TERLIBAT	JUMLAH (ORANG)	ANGGARAN YANG MENGAMALKAN ADAT PERPATIH
1	Nyalas	Kampung Melangkan Kampung Nyalas Kampung Baru Nyalas Kampung Ayer Repat Kampung Ayer Songsang Taman Nyalas Baru Taman Nyalas Permai	3,500	2,000 (53%)
2	Gapis / Mantai	Kampung Mantai Kampung Gapis	800	600 (75%)
3	Masjid Baru Gubah	Kampung Gubah Kampung Masjid Baru Kampung Baru Meriang	1,257	500 (40%)
4	Pondok Batang / Abbey	Kampung Kampung Abbey Kampung Pondok Batang Rumah Awam Pondok Batang	1,580	600 (38%)
	JUMLAH		7,137	3,700 (51%)

5.0 KEDUDUKAN MUKIM NYALAS DI DALAM PETA NEGERI MELAKA DAN DAERAH

      JASIN

 

6.0 PERBANDINGAN KELUASAN MUKIM NYALAS DI DALAM DAERAH JASIN

 

Besarlah harapan kami agar program ini akan mendapat bantuan dan sokongan dari semua pihak. Program ini tidak lain tidak bukan adalah untuk melestarikan warisan bangsa yang amat berharga dan tidak ternilai harganya ini.

Ini juga sebagai tunjang jatidiri Melayu sebenar yang kaya dengan warisan dan adat. Kita seharusnya berbangga memiliki warisan yang berusia ratusan tahun tetapi masih lagi utuh dan diterima pakai sehingga hari ini.

 Surah AlHujurat. Ayat 013.

Wahai umat manusia! Sesungguhnya Kami telah menciptakan kamu dari lelaki dan perempuan dan Kami telah menjadikan kamu berbagai bangsa dan bersuku puak, supaya kamu berkenal-kenalan (dan beramah mesra antara satu dengan yang lain). Sesungguhnya semulia-mulia kamu di sisi Allah ialah orang yang lebih takwanya di antara kamu, (bukan yang lebih keturunan atau bangsanya). Sesungguhnya Allah Maha Mengetahui, lagi Maha Mendalam PengetahuanNya (akan keadaan dan amalan kamu).

 Semuga dipermudahkan segala urusan kita untuk meneruskan perjuangan orang terdahulu dalam menjaga agama bangsa dan negara. Segalanya adalah milik Allah.

Negeri Berpagar Undang , Kampung Berpagar Pusaka , Adat Bersendi Hukum

Hukum Bersendi Kitabullah , Syarak Mengata , Adat Memakai

Kuat Adat Tak Gaduh Hukum , Kuat Hukum Tak Gaduh Adat

 MELESTARIKAN BUDAYA BANGSA – PANCHA WARISAN